Ereğli Tarım Bilimleri Dergisi Son Sayı

Kurutma, tarımsal ürünlerin kalite özellikleri korunarak uzun süre muhafaza edilmesinde etkili bir yöntemdir. Bu çalışmada, mandalina dilimleri ön işlemsiz (kontrol) ve ön işlem uygulanmış (askorbik asit, gum arabik, sitrik asit) olarak gölgede kurutma yöntemi ile kurutulmuştur. En kısa kuruma süresi gum arabik ön işleminde 120 dakika olarak belirlenmiş, tüm örneklerde kurutmanın başlangıç aşamasında yüksek olan kuruma hızının nem içeriğinin azalmasıyla birlikte düştüğü gözlemlenmiştir. Renk analizlerinde, mandalina için oldukça önemli bir renk olan sarılık (b) değerinin taze ürüne en yakın değerinin gum arabik uygulamasında elde edildiği saptanmıştır. En yüksek pH değeri kontrol grubunda (3,60), en düşük pH ise askorbik asit (2,92) ve gum arabik (2,97) uygulamalarında belirlenmiştir. °Brix değeri en yüksek askorbik asit uygulamasında (0,9), en düşük ise sitrik asit uygulamasında (0,4) ölçülmüş olup, ön işlemlerin kalite parametreleri üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Rehidrasyon oranının en yüksek değeri gum arabik uygulamasında (3,96) elde edilmiştir. Duyusal değerlendirme sonuçlarına göre en yüksek genel beğeni kontrol ve askorbik asit uygulamalarında elde edilirken, gum arabik uygulaması daha düşük kabul edilebilirlik göstermiştir. Bu bulgular, kurutulmuş mandalina üretiminde ön işlem seçiminin optimize edilmesi ve farklı kurutma teknikleri ile kombinasyonlarının değerlendirilmesine yönelik gelecekteki çalışmalara yol gösterici niteliktedir.

Bu çalışma, genç bireylerin tarım sektörüne yönelik kavramsal algılarının eğitim temelli bir müdahale ile nasıl dönüştüğünü analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, 2025 yılında Antalya’da düzenlenen “Yeni Nesil Tarım Hareketi” programına katılan, yaş ortalaması 16 olan 65 kadın katılımcı üzerinde ön test–son test deseni ve kelime çağrışım testi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler frekans ve yüzde dağılımları ile analiz edilmiş, kavramsal farklılıkların istatistiksel anlamlılığı ki-kare bağımsızlık testi ile değerlendirilmiş ve etki büyüklüğü Cramer’s V katsayısı ile ölçülmüştür. Bulgular, eğitim öncesinde tarım ve ilişkili kavramların büyük ölçüde üretim, emek ve fiziksel unsurlar çerçevesinde algılandığını göstermektedir. Eğitim sonrasında ise tarım; ekosistem, sürdürülebilirlik, dijitalleşme ve girişimcilik gibi daha bütüncül ve teknoloji odaklı bir yapı çevresinde konumlandırılmıştır. Ki-kare analiz sonuçları tüm kavramlar için istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar ortaya koyarken (p<0.001), Cramer’s V değerleri bu dönüşümün küçük ile orta düzey arasında değişen ancak sistematik bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, eğitim müdahalesinin katılımcıların bilişsel yapılarında anlamlı ve yapısal bir dönüşüm yarattığını ortaya koymaktadır. Tarımın yalnızca bir üretim faaliyeti olmanın ötesinde aynı zamanda teknoloji, inovasyon ve girişimcilik ekseninde konumlanan stratejik bir sektör olarak farklı bir bakış açısı kazandığını göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, tarım sektöründe nitelikli insan kaynağının geliştirilmesinde algı dönüşümünün kritik rolünü vurgulamakta ve eğitim temelli yaklaşımların gençlerin sektöre entegrasyonunda etkili bir politika aracı olduğunu ortaya koymaktadır.

Bu araştırma, 2025 yılı bahar yetiştirme döneminde Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü İkizce Araştırma ve Uygulama Çiftliği deneme tarlalarında kuru tarım koşullarında yürütülmüştür. Çalışmada, üç farklı toprak işleme yöntemi anıza ekim (T1), azaltılmış (T2) ve geleneksel (T3) ile iki farklı gübre uygulaması DAP (G1) ve kompost (G2) yer almıştır. Nohut bitkisine ait metrekarede bitki sayısı, bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, bitkide tane sayısı, tane verimi ve 100 tane ağırlığı değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, toprak işleme yöntemlerinin nohut tane verimi üzerine etkisi %1 önem düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ortalama değerlere göre en yüksek tane verimi T3 uygulamasında (117,20 kg/da) olarak belirlenirken, bunu T2 uygulaması (77,05 kg/da) ve T1 uygulaması (15,30 kg/da) ile izlemiştir. Gübre uygulamaları bakımından da istatistiksel olarak önemli farklılıklar belirlenmiş olup, G2 uygulamasında ortalama (84,51 kg/da) tane verimi elde edilirken, G1 uygulamasında bu değer (55,18 kg/da) olarak saptanmıştır. Buna karşılık, toprak işleme yöntemleri ile gübre uygulamaları arasındaki etkileşim istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır. Elde edilen sonuçlar, Ankara ekolojik şartları altında toprak işleme yöntemleri ve gübre uygulamalarının nohut yetiştiriciliğinde verim üzerine önemli etkileri olduğunu göstermektedir. Araştırma bulgularına göre en yüksek tane verimi T3 toprak işleme yöntemi ile G2 gübre uygulamasının birlikte kullanıldığı koşullarda elde edilmiştir. Bu nedenle benzer ekolojik koşullarda nohut üretiminde söz konusu uygulamaların daha uygun olduğu belirlenmiştir.

Bu çalışma, su stresi koşullarında mısır (Zea mays L.) bitkisinde silisyum içerikli mineral gübre uygulamalarının verim ve bazı agronomik özellikler üzerine etkisini incelemiştir. Deneme, Konya ekolojik koşullarında Tesadüf Bloklarında Bölünen Parseller deneme desenine göre 27 parselde yürütülmüştür. Ana parselleri üç farklı sulama düzeyi (%100, %75, %50 ET), alt parselleri ise kontrol, 2 ve 3 uygulama olmak üzere üç silisyum uygulama düzeyi oluşturmuştur. Uygulamalar yapraktan püskürtme ve tohum ilaçlaması şeklinde yapılmıştır. Ortalama koçan sayısı 14.0–18.3 adet/1,4 m² arasında değişmiş, en yüksek değer %100 sulama + kontrol, en düşük değer %50 sulama + kontrol uygulamasında belirlenmiştir. Tane ağırlığı 610.7–2735.7 g/1,4 m² arasında değişmiş, en yüksek değer tam sulama + kontrol, en düşük değer %75 sulama + kontrol parselinde saptanmıştır. Hektolitre ağırlığı 82.2–87.3 kg/hl, hasat nemi %14.1–%15.1 arasında değişmiş ve bu özelliklerde istatistiksel fark bulunmamıştır. Verim 436.1–1968.5 kg/da arasında değişmiş; en yüksek verim %100 sulama + kontrol, en düşük verim %50 sulama + kontrol uygulamasında elde edilmiştir. Varyans analizi sonuçlarına göre sulama düzeyleri verimi %1 önem düzeyinde etkilerken (p<0.01), silisyum uygulamalarının etkisi anlamsız bulunmuştur (p>0.05). Sonuç olarak, silisyum uygulamaları incelenen parametrelerde anlamlı katkı sağlamamış; verim üzerine en belirleyici faktörün su yönetimi olduğu ve %50 sulama düzeyinde verimin %100 sulamaya göre yaklaşık %75 azaldığı belirlenmiştir. Konya koşullarında mısır üretiminde verimi belirleyen temel unsurun sulama olduğu, silisyum uygulamalarının ise bu deneme koşullarında stres toleransını artırmadığı sonucuna ulaşılmıştır ve elde edilen bulguların Konya koşullarındaki kuraklık riski açısından önem taşıdığı vurgulanmıştır özellikle sürdürülebilir üretim planlaması için yol gösterici olduğu ifade edilmiştir.

Bu çalışma, Türkiye'nin en önemli yerli koyun ırklarından Akkaraman'ın adaptasyon yeteneği, sosyo-ekonomik katkıları ve verim özelliklerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmek amacıyla 2006-2025 yılları arasında yayımlanan araştırmalar değerlendirilmiş ve elde edilen veriler incelenmiştir. Bulgular, Akkaraman ırkının düşük genomik akrabalık seviyesi ve yağlı kuyruk yapısı sayesinde üstün bir adaptasyon yeteneğine sahip olduğunu göstermektedir. Irk, özellikle İç ve Doğu Anadolu bölgelerinde kırsal aile işletmeleri için temel gelir ve istihdam kaynağıdır. Verim özellikleri açısından, doğum ağırlığının 3.09-4.71 kg, 90. gün sütten kesim ağırlığının 19.69-35.10 kg, 120. gün sütten kesim ağırlığının 28.60-34.95 kg ve yaşama gücünün %86.38-%97.67 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Toplum temelli ıslah programlarına katılımın işletme karlılığını önemli ölçüde artırdığı kanıtlanmıştır. Sonuç olarak, Akkaraman koyunu, yüksek genetik çeşitliliği ve adaptasyon yeteneği ile Türkiye koyunculuğunun sürdürülebilirliği için stratejik bir öneme sahiptir. Planlı ıslah çalışmaları ve destekleyici politikalar ile bu gen kaynağının korunması gerekmektedir.