Konya Bölgesinde Kısıtlı Tamamlayıcı Sulamanın Ekmeklik Buğdayın Un Verimine Etkisi

Birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de buğday (Triticum aestivum L.) yaygın olarak yetiştirilen önemli bir tarım ürünü olmasının yanı sıra büyük bir ekonomik değerdir. Yetişme dönemindeki sınırlı yağış, Konya Ovası’nda yarı kurak iklim koşulları altında yetiştirilen ekmeklik buğdayın verim ve kalite değerlerini olumsuz etkilemektedir. Optimum tane veriminin yanı sıra kaliteli üretim yapılabilmesi için sulama zorunluluktur. Fakat bölgede su kaynakları oldukça sınırlıdır ve dolayısıyla su tasarrufu sağlayan sulama stratejilerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu amaçla, ekmeklik buğdayın kritik gelişme dönemlerine (sapa kalkma, başaklanma ve süt olum) dayalı farklı tamamlayıcı sulama stratejilerinin buğdayın un verimine etkisini belirlemek için Konya’da iki yıllık bir tarla denemesi yürütülmüştür. Deneme biri sulamasız, üçü toprak nemine bağlı ve dokuzu sabit miktarlarda (50, 70 ve 90 mm) sulama suyu uygulanan toplam 13 konudan oluşmuştur. Elde edilen sonuçlar, en yüksek un verimlerinin, buğdayın üç kritik gelişme döneminde sulandığı konulardan ve en düşük un veriminin ise yağışa dayalı konudan elde edildiğini göstermiştir. Tamamlayıcı sulama stratejilerinin buğday un verimi üzerinde önemli etkisinin olduğu, ancak 321 mm (%71.2) ile 150 mm (%70.3) sulama uygulamalarının un verimleri arasında çok büyük bir fark olmadığı belirlenmiştir. Bu denemenin sonuçları, buğdayda optimum un veriminin, buğdayın sapa kalkma, başaklanma ve süt olum dönemlerinde, her bir dönemde tam sulama yerine 50 mm, toplamda 150 mm sulama suyu uygulanan kısıntılı tamamlayıcı sulama ile sağlanabileceğini göstermiştir. Böylelikle tam sulama konusuna göre sulama suyu un üretkenliği (IWPUn) %79.6 düzeyinde artırılmıştır. Ayrıca, su tasarrufu sağlayan sulama stratejileriyle sulu tarım arazilerinde daha fazla buğday tarımı yapılmasının teşvik edilmesi, dünyanın en büyük un ihracatçısı olan ülkemizin un üretiminin artırılmasına katkı sağlayacaktır.