İletişimISSN:e-ISSN: 2822-4167
Yazar GirişiHakem GirişiYeni Üyelik
TürkçeEnglish
AnasayfaAmaç ve KapsamYazarlar için RehberMakale GönderSon SayıArşivİletişim

Giberellik Asit (GA₃) Uygulamasının Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) Islahında kullanım imkanlarının araştırması

Abdullah Çil,Ayşe Nuran ÇİL,Hatice Hızlı

  • Abdullah Çil: Biyolojik Mücadele Araştırma Enstitüsü
  • Ayşe Nuran ÇİL: Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü
  • Hatice Hızlı: Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü
  •  Yıl : 2025
  •  Cilt : 5
  •  Sayı : 2
  •  Sayfa : 104-116
Bu çalışma, farklı giberellik asit (GA₃) konsantrasyonları, uygulama dozları ve uygulama tarihlerinin ayçiçeği (Helianthus annuus L.) bitkisinin temel morfolojik ve fenolojik özellikleri üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada bitki boyu, tabla çapı, döllenme oranı ve çiçeklenme süresi olmak üzere verimle ilişkili dört temel özellik incelenmiştir. Deneme, tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuş; altı farklı GA₃ konsantrasyonu (0, 45, 60, 75, 100 ve 200 mg L⁻¹), bitki başına üç uygulama dozu (5, 7.5, 10 mL bitki⁻¹) ve üç farklı uygulama zamanı (47, 50 ve 53. gün) değerlendirilmiştir. GA₃ çözeltileri distile su kullanılarak hazırlanmış ve uygulamalar püskürtme yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen araştırma bulgularına göre GA₃ uygulamalarının bitki boyu üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif etkiler oluşturduğu belirlenmiştir; özellikle 75–200 mg L⁻¹ konsantrasyon aralığında uygulanan GA3’ün bitkilerde belirgin boy artışına neden olduğu gözlenmiştir. Buna karşın, GA₃ uygulamalarının tabla çapı üzerinde azaltıcı bir etki gösterdiği, en yüksek değerin kontrol uygulamasından elde edildiği tespit edilmiştir. Döllenme oranı bakımından orta düzey GA₃ uygulamaları (45–75 mg L⁻¹) olumlu sonuçlar üretmiş; yüksek konsantrasyonlar ise döllenme oranını düşürmüştür. Çiçeklenme süeesi GA₃ uygulamalarıyla genel olarak kısalmış, özellikle 60–75 mg L⁻¹ düzeyleri erken çiçeklenmeyi teşvik etmiştir. Araştırma sonuçları, GA₃’nin ayçiçeğinde vejetatif gelişmeyi artırırken generatif özellikler üzerinde çift yönlü etkiler oluşturabileceğini göstermektedir. Optimum GA₃ seviyelerinin doğru doz ve zamanda uygulanması, verim parametrelerinin iyileştirilmesine katkı sağlayabilecektir. Bu çalışma, ayçiçeği yetiştiriciliğinde büyüme düzenleyicilerinin etkin kullanımına yönelik önemli bilimsel bilgiler sunmaktadır.
Atıf yapmak için : Çil, A., Çil, A. N., & Hızlı, H. (2025). Giberellik asit (GA₃) uygulamasının ayçiçeği (Helianthus annuus L.) ıslahında kullanım imkânlarının araştırılması. Ereğli Tarım Bilimleri Dergisi, 5(2), 104-116.

Çıkar İlişkisi : Yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan etmiştir.

Bu makale CC BY-NC 4.0 lisansı ile yayımlanmıştır.
Ereğli Tarım Bilimleri Dergisi
2025, Cilt5, Sayı2
E-ISSN: 2822-4167
Geliş Tarihi : , Kabul Tarihi : , Yayın Tarihi :

Kaynakça

  1. Aboki, M. A., Mohammed, M. S., & Aliyu, B. S. (2012). Genetic diversity in wild Helianthus species: An overview. International Journal of Plant Breeding and Genetics, 6(3), 134–141.
  2. Ahmed, F., Shahid, M., & Rehman, H. (2020). Effect of gibberellic acid (GA₃) on growth and yield attributes of sunflower (Helianthus annuus L.). Journal of Agricultural Research, 58(3), 245– 253.
  3. AOAC. (2016). Official Methods of Analysis of AOAC International. 20th Ed.
  4. Bhat, T. A., Sofi, P. A., Rather, A. G., & Anwar, F. (2011). Influence of growth regulators on growth and yield traits in sunflower (Helianthus annuus L.). Helia, 34(54), 87–94.
  5. Cockerell, T. D. A. (1904). The North American Helianthus annuus complex. Proceedings of the Academy of Natural Sciences, 56, 315–335.
  6. FAO. (2022). FAOSTAT Agricultural Data.
  7. Davis, A. R. (1982). The effects of gibberellins on stamen and pollen development. Annals of Botany, 50, 345–354.
  8. Ghaffar, A., & Rauf, S. (2014). Hormonal regulation of flowering and yield attributes in sunflower. Pakistan Journal of Agricultural Sciences, 51(2), 365–372.
  9. Göksoy, A. T., Türkeri, M., & Kaya, M. (2009). Effects of different growth stages on physiological responses of sunflower to plant growth regulators. Turkish Journal of Field Crops, 14, 123–130.
  10. Fick, G. N. (1978). Cytoplasmic male sterility in sunflower: Inheritance and utilization in breeding. Crop Science, 18, 335–340.
  11. Filippi, C., Hernández, L. F., & Hall, A. J. (2014). Oil biosynthesis and source–sink relationships in sunflower. Field Crops Research, 166, 11–16.
  12. Horn, R. (2002). The molecular basis of cytoplasmic male sterility and fertility restoration in Helianthus annuus. Plant Molecular Biology, 50, 855–870.
  13. Jan, C. C. (1997). Wild Helianthus species as a genetic resource. Field Crops Research, 50, 37–46.
  14. Jan, C. C. (2014). Advances in sunflower hybrid seed production. Helia, 37(60), 1–12.
  15. Kaya, M., Yılmaz, S., & Arslan, B. (2018). Recent advances in sunflower breeding: Yield and stress tolerance. Helia, 41(69), 95–112.
  16. Kaya, M. (2019). Gibberellic acid (GA₃) applications improving growth parameters in sunflower. Anadolu Journal of Agricultural Sciences, 34(4), 561–568.
  17. Kaya, M., & Atak, Ç. (2012). The effects of GA₃ on plant height and reproductive traits in sunflower. Journal of Plant Growth Regulation, 31, 310–318.
  18. Kaul, M. L. H. (1988). Male Sterility in Higher Plants. Springer-Verlag, Berlin.
  19. Kaur, R., Sharma, P., & Singh, S. (2013). Response of sunflower (Helianthus annuus L.) to different levels of gibberellic acid (GA₃) on growth and flowering behaviour. International Journal of Agricultural Sciences, 5(2), 210–215.
  20. Leclercq, P. (1969). Une stérilité mâle cytoplasmique chez le tournesol. Annales de l'Amélioration des Plantes, 19, 99–106.
  21. Lee, H., Zhou, X., & Zhang, L. (2021). Chemical hybridizing agents and their application in hybrid seed production. Agronomy, 11(4), 655.
  22. Mandel, J. R., Nambeesan, S., & Burke, J. M. (2013). Origins and genetic diversity of domesticated sunflower. Genetics, 194, 1029–1040.
  23. Mut, Z., Sezer, I., & Gülümser, A. (2006). Effect of different plant growth regulators on yield and yield components of sunflower (Helianthus annuus L.). Asian Journal of Plant Sciences, 5(4), 881–884.
  24. Mutui, T. M., Emongor, V. E., & Hutchinson, M. J. (2002). Effect of gibberellic acid on growth, flowering and vase life of tuberose. Journal of Plant Growth Regulation, 21, 381–387.
  25. Rademacher, W. (2000). Growth retardants: Effects on gibberellin biosynthesis and metabolism. Annual Review of Plant Physiology and Plant Molecular Biology, 51, 501–531.
  26. Singh, G. ve Gill, S. S. (2016). Foliar absorption and growth responses to gibberellic acid in different application volumes. International Journal of Plant Sciences, 8(2), 45–52.
  27. Singh, V., Kumar, R., & Singh, P. (2010). Effect of plant growth regulators on growth and flowering behaviour in sunflower (Helianthus annuus L.). Journal of Plant Physiology and Biochemistry, 2(1), 45–50.
  28. Škorić, D. (2012). Sunflower breeding for resistance to abiotic stresses. Helia, 35(57), 1–16.
  29. Taiz, L., & Zeiger, E. (2010). Plant Physiology (5th ed.). Sinauer Associates, Sunderland, MA, USA.
  30. TÜİK (2020). Bitkisel Üretim İstatistikleri. Türkiye İstatistik Kurumu.
  31. Virmani, S. S. (1994). Heterosis and hybrid rice breeding. Springer, 3–24.
  32. Wit, F. (1960). Male sterility in sunflower and its significance in hybrid seed production. Euphytica, 9, 349–359.
  33. Zhang, L., Chen, X., & Wang, Y. (2008). Advances in chemical hybridizing agents used in crop breeding. Plant Breeding Reviews, 30, 77–112.