Çağrı Melikşah Sakar,Özcan ŞAHİN,İlker ÜNAL,Sedat BEHREM

  • Çağrı Melikşah Sakar: Uluslararası Hayvancılık Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü
  • Özcan ŞAHİN: selçuk üniversitesi ziraat fakültesi
  • İlker ÜNAL: Uluslararası Hayvancılık Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü
  • Sedat BEHREM: Aksaray Üniversitesi Veteriner Fakültesi
  •  Yıl : 2024
  •  Cilt : 4
  •  Sayı : 1
  •  Sayfa : 34-40
Bu çalışma, Çankırı İlinde "Ülkesel Küçükbaş Hayvan Islahı Projesi"ne kayıtlı bulunan bir Akkaraman koyunculuk işletmesinde 2019-2021 yıllarında doğan 693 kuzu üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada koyunların doğumlarının gün içindeki dağılımını ve doğum saatlerinin kuzu cinsiyeti, doğum tipi, doğum yılı ve doğum anında kuzu ölümlerini araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla günün 24 saatlik zaman dilimi 1. gece (00:01-06:00), 2. sabah (06:01-12:00), 3. öğle (12:01-18:00) ve 4. akşam (18:01-00:00) olmak üzere altışar saatlik 4 eşit dilimi bölünmüştür. Kuzu doğumları en yoğun olarak %39 oranla gece saatlerinde gerçekleştiği, bunu sırasıyla sabah (%23.1), akşam (%20.2) ve öğle saat dilimleri (%17.7) takip etmiştir. Cinsiyete göre dişi (%42.8) ve erkek (%35) doğan kuzular ile doğum tipine göre tekiz (%42.0) ve ikiz (%30.9) doğan kuzuların doğumlarının gece saatlerinde en yüksek olarak gerçekleştiği tespit edilmiştir. 2019 (%42.0) ve 2020 (%30.9) yıllarında doğan kuzuların doğumlarının gece saatlerinde 2021 yılında (%29.4) ise akşam saatlerinde en yüksek olarak gerçekleştiği gözlemlenmiştir. Doğum anında kuzu ölüm oranlarının öğle saat dilimlerinde %4.1 ile en yüksek oranda olduğu tespit edilmiştir. Ki-kare (χ2) analizi sonuçlarına göre doğum tipi (P=0.023) ve doğum yılının (P=0.001) etkisi önemli, cinsiyet ve kuzu ölümlerinin etkisi önemsiz bulunmuştur. Araştırma, Akkaraman koyunlarında doğumların gece saatlerinde yoğunlaştığını göstermekte olup, bu bilgiler yetiştiricilerin doğum zamanında hazır olma, kuzuların sağlığını ve işletmenin verimliliğini artırma fırsatı sunduğunu göstermektedir.
Atıf yapmak için : Sakar, Ç.M., Şahin, Ö., Ünal, İ. & Behrem, S. (2024). Distribution of Births by Akkaraman Sheep According to Time of Day. Eregli Journal of Agricultural Sciences, 4(1), 34-40. https://doi.org/10.54498/ETBD.2024.31

Çıkar İlişkisi : Yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan etmiştir.

Bu makale CC BY-NC 4.0 lisansı ile yayımlanmıştır.
Ereğli Tarım Bilimleri Dergisi
2024, Cilt4, Sayı1
E-ISSN: 2822-4167
Geliş Tarihi : , Kabul Tarihi : , Yayın Tarihi :

Kaynakça

  1. Aleksiev, Y. (2007). Diurnal distribution of the time of parturition in the Danube fine wool breed of sheep. Bulgarian Journal of Agricultural Science, 13(6), 723.
  2. Büyüktekin, M., Öztürk, A., & Zülkadir, U. (2015, Eylül). Distribution of births during the day in Akkaraman sheep. 9th National Animal Science Congress, Konya / Türkiye.
  3. Darwish, R. A., & Abou-Ismail, U. A. (2017). Diurnal distribution of lambing in sheep and its relation with behaviour and survival of the neonate lamb. Mansoura Veterinary Medical Journal, 18(1), 365-380.
  4. Faostat, (2022). Statistic Database. http://faostat.fao.org/ (accessed 15.12.23).
  5. Jacobson, C., Bruce, M., Kenyon, P. R., Lockwood, A., Miller, D., Refshauge, G., & Masters, D. G. (2020). A review of dystocia in sheep. Small Ruminant Research, 192, 106209.
  6. Karabacak, A., Zülkadir, U., & Aköz, M. (2012). Some reproductive behavior of Akkaraman sheep. Selcuk Journal of Agriculture and Food Sciences, 26(4), 55-59.
  7. Karabacak, A., Zülkadir, U., & Aytekin, İ. (2015, Eylül). Some birth behaviors in Anatolian Merino sheep. 9th National Animal Science Congress, Konya / Türkiye.
  8. Kuru, M., Mülazımoğlu, S. B., & Kaya, D. (2016). Dystolic birth in sheep and goats. Türkiye Klinikleri J Vet Sci Obstet Gynecol-Special Topics, 2(1), 74-77.
  9. Minitab. (2010). Minitab 16.1.1 for Windows. State College, PA, USA: Minitab Inc.
  10. Oyan, O., Şenyüz, H. H., & Arköse, C. Ç. (2024). Comparison of carcass weight and carcass characteristics in some cattle breeds. Research and Practice in Veterinary and Animal Science (REPVAS), 1(1), 1-8.
  11. Öztürk, A. (2012). The Distribution of lambings in a day of Akkaraman ewes. Journal of the Institute of Science and Technology, 2(2 Sp: A), 113-116.
  12. Sakar, Ç. M., & Ünal, İ. (2021). Determination of growth characteristics of Akkaraman lambs raised in Çankırı province. Journal of Animal Production, 62(1), 61-66.
  13. Sakar, Ç. M. (2024). The effect of climate index on growth values from birth to breeding in Akkaraman sheep. Tropical Animal Health and Production, 56(2), 1-11.
  14. Şahin, Ö. (2023). Distribution of births of Bafra sheep reared in the Mediterranean region during the day. Black Sea Journal of Agriculture, 6(2), 197-203.
  15. Şevik, M. (2024). Assessment of role of epizootic hemorrhagic disease virus in abortion in cattle and small ruminants in Türkiye. Research and Practice in Veterinary and Animal Science (REPVAS), 1(1), 19-26.
  16. Uğur, K., Karabacak, A. (2019). The effect of some environmental factors on diurnial distribution of births in Anatolian Merino sheep. Selcuk Journal of Agriculture and Food Sciences, 33(3), 227-230.
  17. Uysal, S., Uysal, A., Öz, C., Yörük, M. A., & Ölmez, M. (2024). Evaluation of sheep colostrums according to time after lambing by brix refractometer method and color scoring. Research and Practice in Veterinary and Animal Science (REPVAS), 1(1), 27-35.
  18. Zülkadir, U., Karabacak, A. (2013). Distribution of birth within a day of Akkaraman and Awassi sheep. Journal of Animal Production Advances, 3(4), 120-125.